Łączność:
CB Radio
CB radio jest optymalnym środkiem łączności dla potrzeb off-road. Składają się na to duży zasięg,
dość powszechne stosowanie, spora dostępność urządzeń i osprzętu. Radiotelefony CB występują
zarówno jako ręczne jak i samochodowe.
Montaż radia do samochodu nie jest sprawą skomplikowaną, wymaga jednak odrobiny pracy. Po
pierwsze wybieramy miejsce zainstalowania radiotelefonu - najlepiej takie, gdzie będzie mógł z
niego korzystać zarówno kierowca jak i pilot. Nie zapomnijmy o przykręceniu wieszaka do mikrofonu
- latający po całej kabinie mikrofon nie jest dobrym rozwiązaniem.
Podłączenie radiotelefonu do instalacji elektrycznej samochodu wykonujemy w ten sposób, aby
włączyć radiotelefon jak najbliżej akumulatora (można go podłączyć bezpośrednio do zacisków
akumulatora). Jeśli podłaczamy radio w innym miejscu instalacji elektrycznej, zróbmy to tak, aby
można było z niego korzystać bez włączonego zapłonu - radia często używa się na postoju.
Od prawidłowego wyboru miejsca montażu anteny zależy zarówno jej trwałość jak i zasięg radia. W
samochodach użytkowanych szosowo najkorzystniejszym miejscem jest środek dachu, w samochodach
użytkowanych off-road tak zamontowana antena narażona jest na uszkodzenie przez gałęzie. Jeśli
decydujemy się jednak na taki punkt montażu wybierzmy antene jak najbardziej giętką, o
promienniku wykonanym z cienkiego pręta stalowego. Przed wjechaniem do lasu antenę można lekko
pochylić (pamiętając o tym, że wływa to negatywnie na parametry anteny - zasięg zmniejsza
się).
Często stosowany jest montaż anteny na tylnej ścianie samochodu lub na tylnym zderzaku - tak
umieszczona antena jest w dużym stopniu chroniona przed uderzeniami gałęzi. Parametry pracy tak
zamontowanej anteny nie są jednak tak dobre jak anteny umieszczonej na dachu - musimy się więc
spodziewać ograniczonego zasięgu.
Antenę montujemy bądź wiercąc dziurę w blasze samochodu, bądź za pomocą odpowiednich wsporników.
W obu przypadkach musimy zapewnić dobry kontakt mocowania anteny z masą samochodu.
Anteny mocowane na podstawie magnetycznej mają dyskusyjną przydatność do celów off-road - na ogół
są zdejmowane z auta przez pierwszą solidną gałąź. Jeśli korzystamy z radia sporadycznie i
potrzebujemy jedynie łączności krótkodystansowej - np. w kolumnie - możemy zastosować krótką
antenę magnetyczną ustawianą na masce.
Pierwszą czynnością, jaką wykonujemy po zainstalowaniu radia i anteny jest zestrojenie anteny.
Wykonuje sie to przy pomocy reflektometru.
W praktyce spotykamy się z trzema rodzajami strojenia anteny:
poprzez wysuwanie i wsuwanie stroika znajdującego się na końcu anteny
poprzez przycinanie promiennika anteny (jest to sposób jednorazowy - może okazać się, że np.
po zmianie miejsca montażu taka antena nie da się ponownie zestroić)
poprzez zmianę położenia pierścieni
dostrojczych na cewce anteny.
Procedura postępowania przy strojeniu anteny jest następująca:
ustawiamy radio na kanale 20
reflektometr włączamy w przewód antenowy za radiotelefonem przy pomocy krótkiego przewodu
podłączeniowego. Reflektometr ma gniazda oznaczone TRX (tu podłączamy radio) i ANT (tu podłączamy
linię antenową).
jeśli reflektometr ma przełącznik SWR/PWR to ustawiamy go w pozycję SWR
przełącznik FWD/REF ustawiamy w pozycję FWD i wciskamy nadawanie
pokrętłem kalibracyjnym ustawiamy wskazówkę na końcu skali
przełącznik przełączamy w pozycję REF
odczytujemy SWR
Ideałem jest SWR równy 1, jednak w praktyce satysfakcjonującą wartością jest SWR mniejszy niż
1,5.
Jesli SWR jest wyższy zaprzestajemy nadawania i przystępujemy do strojenia anteny. Aby ułatwić
sobie sprawę mierzymy jeszcze SWR na kanale 1 i 40.
Jeśli na kanale 1 SWR jest niższy niż na kanale 40, to antena jest zestrojnona poniżej pasma
(musimy ją skrócić).
Z kolei jeśli SWR na kanale 40 jest niższy niż na kanale 1, to antena jest za krótka - musimy ją
wydłużyć.
Jeśli zmiana długości anteny nie ma wpływu na SWR, to należy sprawdzić wszystkie połączenia,
kabel (czy nie jest gdzieś przetarty), kontakt mocowania anteny z masą. Jeśli wszystkie
połączenia wydają się być dobre a taka sytuacja nadal ma miejsce, to którys element układu jest
najprawdopodobniej uszkodzony.
W tej chwili użytkowanie CB radia jest w pełni legalne i nie podlega żadnym opłatom.
Poza CB radio największą popularnością cieszą się następujące systemy komunikacji:
PMR446
Pracuje w paśmie 446 MHz (UHF), z mocą do 0,5 W, zapewniając zasięgi rzędu kilkuset metrów - 3
km. (producenci deklarują zasięg 5 km - w praktyce bardzo trudny do osiągnięcia). Są to wyłącznie urządzenia ręczne, bez możliwości podłączenia zewnętrznej anteny.
Użytkuje się bez opłat i zezwoleń.
Zaletą urządzeń PMR i LPD są małe wymiary i bogaty zestaw funkcji, z których przydatne to CTCSS (subtony blokujące, pozwalajace na uniknięcie zakłóceń) i
VOX (uruchamianie głosem, bez konieczności wciskania PTT).
Do radiotelefonów istnieje możliwość podłączenia zestawów słuchawkowych, nagłownych, etc.
Zasięg tych urządzeń w praktyce umozliwia komunikację między kierowcą a pilotem podczas rozpoznawania trasy, oraz łaczność miedzy blisko jadącymi samochodami.
PMR154
Private Mobile Radio - pracuje w paśmie 154 MHz (VHF), z mocą do 1 W, zapewniając zasięgi rzędu
kilku kilometrów. Wyłącznie urządzenia ręczne, bez możliwości podłączenia anteny
samochodowej.
Opłata rejestracyjna w URTiP + roczny
abonament, aby legalnie użytkować.
LPD
Low Power Device - pracuje w paśmie 433 MHz (UHF), z mocą do 0,1 W, zapewniając zasiegi rzędu
kilkuset metrów. Wyłącznie urządzenia ręczne, bez możliwości podłączenia zewnętrznej anteny.
W Polsce nielegalne - użytkowanie na własną odpowiedzialność.
Spotyka się czasami radiotelefony pracujące w innych standardach (np. amerykańskim FRS). Są to urządzenia przywożone
jednostkowo z zagranicy, ich używanie w Polsce jest nielegalne. Przegląd systemów łączności
osobistej stosowanych w innych krajach znajduje się tutaj.
Powrót